Chataka Birds

నా నవల చాతకపక్షులు ఇంగ్లీషులోకి అనువదించి thulika.net లో ప్రచురిస్తున్నాను.

మామూలుగా అనువాదం చేసినప్పుడు ఎవరికోసం చేస్తున్నాం అన్నవిషయం గుర్తు పెట్టుకోవాలని నేను చాలా సార్లే చెప్పేను.

అయితే, ఈనవల అనువాదం చేస్తున్నప్పుడు నాకు ఆవిషయం మరింత స్పష్టం అయింది. నా అమెరికన్ స్నేహితురాలు, రచయిత్రి అయిన Judith Ann Adrian కి మొదటి ఆరు పేజీలు చూపించేను. ఆమె ఇచ్చిన సలహాలు చూస్తే నాకు అర్థం అయిన విషయం –

నేను ఈనవల రాసినప్పుడు ప్రధానంగా అపోహలు దృష్టిలో పెట్టుకున్నాను. అమెరినులంటే తెలుగువారికి ఉన్న అపోహలు తెలుగవారంటే అమెరికనులకి ఉన్న అపోహలలాటివే. వాటిని వీలయినంతవరకూ ఎత్తి చూపడంలో తెలుగు నవలలో తెలుగువారినే గుర్తుపెట్టుకున్నాను.

ఇప్పుడు అది ఇంగ్లీషులోకి అనువాదం చేసినప్పుడు, ఇంగ్లీషువారిని గుర్తు పెట్టుకోవాలని మరొకసారి జూడిత్ వ్యాఖ్యానాలవల్ల తెలిసింది. అంటే తెలుగువారికి మనం చెప్పనవసరం లేని విషయాలు అమెరికనులకి మరింత విస్తృతంగా చెప్పవలసివస్తుంది. అదే అభిప్రాయంతో కొన్ని సంభాషణలు, సంఘటనలూ కూడా మార్చవలసి ఉంటుంది.

ఈదృష్టితో ఇంగ్లీషు నవలకీ తెలుగు నవలకీ తేడా బాగానే ఉంది.

ఆసక్తి గలవారు ఇక్కడ చూడవచ్చు.

నిడదవోలు మాలతి

మే 13, 2022.

చాతకపక్షులు, మార్పునవలలమీద సునీత రత్నాకరం సమీక్షలు

ఈరెండు నవలలమీదా ముఖపుస్తకంలో మిత్రులు ఒకొక భాగంమీద తమఆలోచనలు వెలిబుచ్చేరు. ఈసమీక్షలు నవలలు సమగ్రంగా, ఆసాంతం చదివి రాసినవి.

ఇదుగో ఆసమీక్షలు.

చాతకపక్షులు నిడదవోలు మాలతి

ఈ నవల మాలతి గారు ఎనభైయవ్వ దశకంలో రాయడం మొదలుపెట్టారట కానీ కొంతలో ఆపి మళ్లీ పూర్తి చేసింది రెండువేలలో….మొదట 2004 లో ప్రచురించపడి తర్వాత బ్లాగుకి వెళ్లి ఇప్పుడు మళ్లీ నెచ్చెలి.కామ్ లో వస్తుంది.

కథ స్థూలంగా చూసుకుంటే గీత అనే వో అమ్మాయి వివాహబంధంతో అమెరికాలో అడుగుపెట్టి అక్కడి సంస్కృతిని ఆకళింపు చేసుకుంటూ, తను పుట్టిపెరిగిన వాతావరణాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ, తనలాగే ఇక్కడికి చేరిన ఇంకొందరి వ్యవహారాలను దగ్గరగా గమనిస్తూ, తన ఆలోచనలతో వీటన్నింటినీ తరాజు వేసుకుంటూ జీవితం నడిపిస్తున్నట్టుగా ఒక పెద్ద ప్రణాళిక లేకుండా వెళ్లిపోతుండటమే.

ఊరికొకరు అమెరికాకు వెళ్లడం నుంచీ వీధికొకరు మీదుగా ఇప్పుడు ఇంటికొకరు అన్నట్లుగా మారిన కాలం. ఇట్లాంటప్పుడు తెలియనివి ఏం చెప్పారు ఇందులో.. ఇప్పుడీ కథ ఎందుకు చదవాలి అన్న సందేహాలు రావచ్చు. ఈ కథ చెప్పడంలో రచయిత ఒక ట్రావెలాగు లాగానో, అక్కడి వాతావరణ చిత్రణ మీదనో మాత్రం ప్రధానంగా దృష్టి పెట్టి వుంటే ఆ మాట ఒప్పుకోవచ్చు. కానీ, ఈ నవలలో జరిగింది రకరకాల మనస్తత్వ చిత్రణా విశ్లేషణా. అందుకే ఇది తప్పక చదవవలసిన కథగా మారుతుంది. కథలో అతి తక్కువ సమయం కనబడే శివం మామయ్య, కనకమ్మ అత్తయ్య, ఇమ్మాన్యుయేల్, అచల లాంటి పాత్రలనుంచీ ప్రధాన పాత్రలు గీత, హరి, తపతిల దాకా అందరికీ జవజీవాలతో నిండిన వ్యక్తిత్వాలు వున్నాయి. పాత్రల మధ్య సంబంధాలు ఆసక్తికరంగా వాస్తవికంగా వున్నాయి. దాదాపు అందరి జీవితాలలో వచ్చిన మార్పులు గీత కళ్ళలోంచి చూపిస్తారు. గీత మాత్రమే తామరాకుమీదినీటిబొట్టు చందాన బతికేస్తుంది, తను కథానాయిక కనుక సర్వశ్రేష్ఠమైన మనిషిగా చూపాలి అన్న ప్రలోభం రచయితకు వుండకపోవడం గీతకు చేసే మేలు తక్కువ కాదు.

అమెరికాకి చేరాక తెలుగుమూలాలు కాపాడుకోవలనుకునే స్పృహతో చేసే రకరకాల క్రతువులు కార్యక్రమాల నుంచీ సంఘాల ప్రహసనాలదాకా అన్నిటినీ స్పృశించారు రచయిత. అందులోని సొబగు క్లుప్తత, వ్యంగ్యంతో చక్కగా సాధించారు. నేను చదివినంతలో అనవసరపు నాటకీయత లేకుండా సూటిగా రాయడం మాలతి గారి స్పష్టమైన ముద్ర, ఈ నవల మొత్తం ఆ ముద్ర తెలుస్తుంది. అది నాకు ఒక చదువరిగా వ్యక్తిగతంగా కూడా మంచిరచనలో నచ్చే లక్షణం. సాహిత్యరంగపు తీరుతెన్నులపై చేసిన ప్రస్తావనలు కొద్దివైనా చెప్పుకోదగ్గవి.

(ముఖపుస్తకంలో, మార్చి 26, 2022 ప్రచురితం)

——————————

మార్పు నవల

ఇప్పుడే చదవడం పూర్తి చేశాను మాలతిగారూ.

నవల విస్తృతిని ఎంత బాగా వాడుకున్నారో! మీరు చెప్పినట్టే కథగా ఏక వాక్య పరిధిలో వున్నా ఎన్ని విషయాలలో మార్పును ప్రస్తావించారో చూసాక అబ్బురంగా అనిపించింది. స్త్రీపురుష సంబంధాలూ మనిషి వ్యక్తిస్థాయిలో మొదలై సమాజస్థాయి కి మారడమూ కుటుంబ సంబంధ బాంధవ్యాలూ, భారతీయ, అమెరికన్, భారతీయ అమెరికన్ సమాజపు స్థితిగతుల్లో పరిణామాలూ మనిషి జీవితంలో ఆథ్యాత్మికతను చూసే కోణంలో మార్పులూ సాహిత్యపు సంఘాలూ వాటి తీరుతెన్నుల గురించి విపులమైన వ్యాఖ్య చేశారు. ప్రతీ సందర్భంలో దీనిమీద వెంటనే ఒక నిర్ణయం చెప్పేయాలి అన్న ప్రలోభాలకు లోబడలేదు.

నాకు వ్యక్తిగతంగా స్త్రీవాదం ఎదుగుదల మీద రాసిన భాగం చాలా నచ్చింది. ఈ మధ్య కొన్ని ప్రసంగాలు వింటున్నా, కానీ ఇంత సరళంగా మీరే చెప్పారు. ఒకవేళ ఒరిజినల్ లో ఇంకాస్త విపులంగా ఈ విషయం మీద రాసి వుంటే దయచేసి నాకు పంపండి (చాలా ఎడిట్ చేసాను అన్నారు కనుక అడుగుతున్నా)

కొన్ని భాగాల మీద ఫేస్బుక్ లో జరిగిన చర్చ పైపైన చూసాను. చాలా మంచి చర్చ జరిగినట్లే వుంది ఎక్కువ భాగాల మీద. అప్పుడే చదవగలిగితే ఇంకాస్త బావుండేది అనిపించింది 

ఇదే మీ మాగ్నమ్ ఓపస్ అనేసే పిచ్చిపని చేయను కానీ నేను చదివిన నవలల్లో ఉత్తమస్థాయికి చెందిన వాటిపక్కన తప్పక నిలిచే కథ ఈ ‘మార్పు’. ఈ అంశం మీద ఇంత విపులమైన నవల రాసినందుకు ధన్యవాదాలు.

(ముఖపుస్తకంలో మార్చి 28, 2022, ప్రచురితం.)

సునీత రత్నాకరంగారికి ధన్యవాదాలతో – మాలతి.

https://wp.me/p9pVQ-2dB – చాతకపక్షులు నవలమీద లక్ష్మీదేవిగారి సమీక్ష –

(మార్చి, 28, 2022)

జగద్గురు శ్రీ శంకరాచార్య. దీనదయాళ్ ఉపాధ్యాయ రచన. సమీక్ష

అనువాదం. పురిపండా అప్పలస్వామి. (1994.)

శంకరాచార్యులవారి జీవితచరిత్ర కాకపోయినా వారిజీవితంలో ముఖ్యఘట్టాలు చాలామందికి సుపరిచితమే. బాల్యదశలోనే వేదాంతగ్రంథాలు పఠించడం, సన్యాసం స్వీకరించడానికి తల్లినుండి అనుమతి పొందడంవంటి అనేక సంఘటనలు కథలుకథలుగా చెప్పుకోడం జరుగుతూనే ఉంది.

నేను ఈపుస్తకం చదవడానికి ప్రధానకారణం పురిపండా అప్పలస్వామిగారి పేరే. ఆయన మహా పండితులని తెలుసు. దేవీభాగవతం, శ్రీమద్భాగవతం, రామాయణంవంటి గ్రంతాథాలు రచించేరని తెలుసు.

అందుచేత శంకరాచార్యులగురించి ఏమి చెప్తారో చూదాం అనిపించింది. ఇది అనువాదం అని చూసి, అసలు అప్పలస్వామిగారివంటి మహాపండితులు శంకరాచార్యులవిషయంలో అనువాదం ఎందుకు చేసేరు అన్న సందేహం మరో కారణం. స్వయంగా తామే వ్రాయగలరు కదా అని.

పుస్తకం చిన్నదే. 154 పుటలు.

“ముందుమాట” అన్నశీర్షకకింద సుదీర్ఘంగా దేశపరిస్థితులు వివరించేరు. సంతకం లేదు కానీ అది అనువాదకుల వాక్కు అనే అనుకుంటున్నాను. ఈభాగంలో ముఖ్యంగా వైదికధర్మాన్ని జాతీయసైమక్యతతో ముడి పెట్టడం జరిగింది.

ప్రధానంగా, బుద్ధుడు, జినుడు, చార్వాకుడు (నాస్తికులు) ఆవిష్కరించిన ధర్మాలలోనూ ఆస్తికవాదులు విశ్వసించిన ధర్మాలలోనూ మౌలికంగా ఏకసూత్రం ఉందని నిరూపించడమే శంకరాచార్యుల ధ్యేయంగా ఆవిష్కరించబడింది ఈ పుస్తకంలో. అయితే సాధారణంగా శంకరాచార్యుల స్తోత్రాలలో కనిపించే ఆత్మార్పణతత్వం ఈ విజయోత్సాహంలో కనిపించదు. ఒకరకంగా శంకరుడు ఇతర ఆచార్యులపై విజయం సాధించడానికి పూనుకోడం మాత్క నిపిస్తుంది. అహమిక అని కూడా అనుకోవచ్చు.

మామూలుగా అన్ని జీవితచరిత్రలలాగే శంకరునిజననం, విద్యాభ్యాసంతో మొదలవుతుంది. ఆ తరువాత, దేశంలో ప్రబలమవుతూన్న వివిధ నాస్తిక సిద్ధాంతాలూ, వాటిని ప్రతిఘటించడానికి ఆస్తికుల ప్రయత్నాలనీ వివరించి, దేశంలో మతసంబంధమైన ఐక్యత సాధించడానికి ప్రజ్ఞానిధి అయిన శంకరాచార్యులుగా ఆయనపాత్రని ఆవిష్కరించేరు. శంకరుడు గురువు గౌడపాదులని ఆశ్రయించి, విద్యాభ్యాసం కొనసాగించి, గురుస్థానం వహించి దేశసంచారం చేస్తూ అద్వైతమతానికి విరుద్ధమైన సిద్ధాంతాలను ఆచరించేవారిపై విజయం సాధించడమే ఈపుస్తకంలో ప్రధానాంశం.

అయితే ఆ విజయాలు సాధించే ప్రయత్నంలో శంకరాచార్యులు చేసిన వాదనలు మాత్రం నాకు నిరుత్సాహం కలిగించేయి.

ఈపుస్తకంలో వేదాంతవిదుడు, తాత్వికుడుగా కాక శంకరుడు దేశసమైక్యతకీ, అద్వైతప్రచారానికీ కంకణం కట్టుకున్న రాజనీతికుశలునిలా దర్శనమిస్తాడు. కొన్ని వాక్యాలు రాజకీయనినాదాలని తలపింపజేస్తాయి.

వంటి వాక్యాలు శంకరునిపరంగా ఊహించుకోలేను కనీసం నేను.

రచయిత అన్ని సంఘటనలనూ ఒకే దృష్టితో కాక, తమవాదనకి అనుకూలంగా సమర్థించుకున్నట్టు కనిపిస్తుంది. ఉదాహరణకి, శంకరుడు నదిలోకి దిగినప్పుడు మొసలి శంకరునికాలు కరిచిపట్టుకోడం, సన్యాసానికి తల్లి అనుమతించేక, వదిలేయడం అసంభవమని వ్యాఖ్యానించి, రచయిత మరొక నమ్మదగ్గ వివరణ ప్రతిపాదిస్తారు. ఇది ఆధునీకరణం. మరొక సందర్భంలో – టిబెట్టులో శాక్తేయులు తాంత్రికవాదాలతో ఎదుర్కున్నప్పుడు – శంకరాచార్యులు “కామరూపంలో ఎన్నో కష్టాలు భరించవలసివచ్చింది” అంటారు. మరి ఈ “కామరూపం” విశ్వాసపాత్రం ఎలా అయింది?

శంకరుడు ఒక ధనవంతుని పొరుగువారికి సహాయం ఎందుకు చేయవని ప్రశ్నించినప్పుడు, ఆ ధనవంతుడు ఆపేదవారిఇంటిని బంగారు ఉసిరికాయలతో నింపేడని కథనం. ఇక్కడ కూడా నాకు పూర్తిగా లౌక్యమే కనిపించింది. ఆ ఇంటియజమానికి ఏరోజుకి ఆరోజు, ఆరోజుకి సరిపడినంత మాత్రమే సంపాదించుకోవాలని నియమం. అంతకంటె ఎక్కువ తెచ్చుకుంటే అది దొంగతనంతో సమానమంటాడుట. మరి వారి ఇల్లు బంగారు ఉసిరికాయలతో నింపడం సమంజసమేనా?

నేనంటున్నది, జీవితచరిత్రలు రాస్తున్నప్పుడు రచయితకి సంయమనం లేకపోవడంవిషయం. ఇలాటివి మూలవస్తువుని నీరసపరుస్తాయి.

మండనమిశ్రునితో, భారతితో శంకరుని సంభాషణలు మరింత విపులంగా వ్రాసి ఉంటే, ఆవాదనలకీ, పుస్తకానికీ కూడా చేవ కూరేది. శంకరుని విచారదృష్టి మరింత స్పష్టంగా విశదమయేది. అందుకు విరుద్ధంగా, రచయిత, అనువాదకుల అభిప్రాయాలకే ఎక్కువ సమయం వెచ్చించారు.

ఆధునికసాహిత్యంలో సీత, శూర్పణఖ, ద్రౌపదివంటి పాత్రలతో తమ వాదాలను ప్రచారం చేయడానికి కొందరు రచయితలు ఉపయోగించుకోడం చూస్తున్నాం.

ఈపుస్తకం పూర్తి చేసేక, నాకు మళ్లీ అదే అభిప్రాయం కలిగింది. ఈపుస్తకం చదువుతుంటే మనకి మనీషాష్టకంవంటి శ్లోకాలు రచించిన శంకరాచార్యులు కనిపించరు. కొందరు సాంఘికప్రవక్తలు తమ ఆలోచనలప్రకారం ఈ శంకరాచార్యులపాత్రని తిరిగి మలచినట్టు కనిపిస్తుంది.

ఇది అందరికీ సమ్మతమేనా? బహుశా పైన చెప్పిన సీత, శూర్పణఖ, ద్రౌపదిపాత్రలను విసృజించినవారికి సమ్మతం కావచ్చు. వాటిని ఆదరించే పాఠకులు కూడా అసంఖ్యాకంగానే ఉండొచ్చు. నాకు మాత్రం రుచించలేదు.

ఆసక్తి గలవారికోసం లింకు ఇదుగో. archive.orgకి కృతజ్ఞతలతో. https://archive.org/details/jagadgurusankara020388mbp

000

(మార్చి 1, 2022)

Topics in Library Science and Information Services(Essays)

ఈమధ్య ఇంగ్లీషు వికిపీడియాలో సమాచారం సరి చూసుకుంటుండగా, 1967-1995 మధ్య కాలంలో ప్రచురించిన నా ఈ వ్యాసాలు కనిపించేయి. అవి స్కాన్ చేసి ఒక చిన్న ఇ-పుస్తకంగా ఇక్కడ మీకు అందిస్తున్నాను.

Topics in Library Science and Information Services (Essays)

మరొక విషయం – మార్పు నవల నేను అనేక మార్పులు చేర్పులతో తిరిగి రెండు నెలలక్రితం ప్రచురించాను. అయినా dashboardలో downloads జాబితాలో వెనుకటి వెర్షను దింపుకున్నట్టు (బహుశా దింపుకోడానికి) రోజూ కనిపిస్తోంది. ఆ లింకు వారికి ఎక్కడ దొరుకుతోందో నాకు తెలీదు. నేను నాబ్లాగులో తొలగించేను.

అందుచేత మరొకసారి సంస్కరింపబడిన మార్పు 2021 కి లింకు ఇక్కడ ఇస్తున్నాను చూడగలరు.