అంతర్జాలంలో భాషాభివృద్ధి 3 – పద్యం, గద్యం


మిత్రుల మిగతా రచనలు ఇదుగో చదివి మీ అభిప్రాయాలు రాయగలరు. ధన్యవాదాలు.

7. వసంత లక్ష్మి
మాట మాతృభాష అట
రాత నేర్చిన మరొక
దేశ భాషట ..
అక్కటా ! ఈ తెలుగు వారి
టెంపరితనం చూడండి ! Continue reading “అంతర్జాలంలో భాషాభివృద్ధి 3 – పద్యం, గద్యం”

అంతర్జాలంలో తెలుగు భాషాభివృద్ధి – 2 (వివరణ, కవితలు)


మొదట వివరణ ఇస్తాను. అంతర్జాలంలో భాషాభివృద్ధి టపాకి నేను అనుకోని స్థాయిలో Continue reading “అంతర్జాలంలో తెలుగు భాషాభివృద్ధి – 2 (వివరణ, కవితలు)”

అంతర్జాలంలో తెలుగు భాషాభివృద్ధి!


ఇటీవల నేను గ్రహించిన ఒక వాస్తవం – ఓ పక్క తెలుగంటే ఏమిటో తెలీకుండా పోతోందని కొందరు (నాతో సహా) వాపోతుంటే, మరో పక్క బ్లాగుల్లోనూ ముఖపుస్తకంలాటి సామూహిక, సామాజిక, సాంకేతిక మాధ్యమాలలో Continue reading “అంతర్జాలంలో తెలుగు భాషాభివృద్ధి!”

ఇంటికి


వయసొచ్చిననాటినుండీ వయసు మళ్ళేవరకూ
కొలువు చేసి, అలసి సొలసి Continue reading “ఇంటికి”

మనలో మనమాట 13 – రంగుతోలు కథ అధ్యయనం హైదరాబాదు యూనివర్సిటీలో


ముందొక టపాలో   నారచనలను పాఠకులు   బాగానే  ఆదరిస్తూన్నారు, పండితుల ఆదరణే కొదువ అని రాసేను. ఆ పాపపరిహార్థం ఇప్పుడు సవినయంగా అంగీకరిస్తున్నాను ప్రముఖ సాహితీవేత్తలలో కూడా గుర్తించేవారున్నారని. Continue reading “మనలో మనమాట 13 – రంగుతోలు కథ అధ్యయనం హైదరాబాదు యూనివర్సిటీలో”

రాయసం వెంకటశివుడుగారి భావజాలం,నా ఆలోచనలు – 2


వీరేశలింగంగారి భావజాలం సహజంగానే వెంకటశివుడుగారి రచనల్లో చోటు చేసుకుంది, ముఖ్యంగా స్త్రీల నడవడి, బాధ్యతలను ప్రస్తావించినప్పుడు. మంచిబాలికల లక్షణములు ఏమిటంటే దయ కలిగి ఉండాలి. చదువుకోవాలి. పనిపాటలయందు శ్రద్ధ కలిగి తల్లికి ఇంటిపనులలో చేదోడుగా ఉండాలి. ఇవి వీరేశలింగంగారి అభిప్రాయాలే అయినా వెంకటశివుడుగారు ఉదాహరణకి బాలవితంతువులకు పునర్వివాహం చేయడంలో మాత్రం అభ్యుదయం మరింత విశదం చేసేరు. వీరేశలింగంగారికి వితంతువులకి పెళ్ళి చేసేయడమే ధ్యేయం. అవసరమైతే డబ్బో ఉద్యోగాలో ఆశ చూపి అయినా సరే పెళ్ళి చేసేస్తే చాలు. వెంకటశివుడు గారు చిన్నపిల్లలకి మళ్ళీ చిన్నతనంలోనే పెళ్ళిళ్లు చేయిండం గర్హించేరు. బాలవితంతువులకి చదువు చెప్పించి, విద్యావంతులయేక వారికి పెళ్ళి ఇష్టమయితేనే జరిపించాలి అంటారు. ఈ సందర్భంలో నాకు బత్తుల కామాక్షమ్మ (1886-1950)గారి వ్యాసం గుర్తుకొచ్చింది. కామాక్షమ్మగారు వీరేశలింగంగారిని రచనలు చదివి ప్రభావితురాలయినా, ఆయన అనుయాయులు ఆమెని నమ్మించడానికి ప్రయత్నించినా, ఆవిడ పునర్వివాహానికి అంగీకరించలేదు. అయితే ఆమె స్త్రీల పునర్వవాహానికి వ్యతిరేకులు కారు. పెళ్ళి చేసుకోదలచినవారికి అండగా నిలిచి పెళ్ళిళ్ళు చేయించేనని రాసేరు. కామాక్షమ్మగారి తెలుగువ్యాసం నాదగ్గర లేదు కానీ నాఇంగ్లీషు అనువాదం Memories and Experiences by Battula Kamakshamma 

(ఈవ్యాసం మామిడిపూడి వెంకటరంగయ్యగారు సంపాదకత్వంలో యుగపురుషుడు కందుకూరి వీరేశలింగం స్మారకోత్సవ సంఘం వారు ప్రచురించిన సంచికలో ఉఁది. అది ప్రచురించి తేది లేదు.)

అలాగే ముత్తవ్వలగురించి రాస్తూ పిల్లలకి సాధారణంగా తల్లి కంటె ముత్తవ్వలదగ్గర చనువు ఎక్కువగా ఉంటుంది కనక వాళ్ళు మంచి కథలు చెప్పాలి అంటారు. నిజమే. ఎటొచ్చీ మరొక వ్యాసంలో పిల్లలపెంపకంవిషయం ప్రస్తావిస్తూ ఆంగ్లేయ తల్లులు ఎంతో చక్కగా పిల్లలతో ఆడుతూ పాడుతూ ఉంటారనీ అంచేత వాళ్లపిల్లలు బుద్ధిమంతులూ, మేధావంతులు అవుతున్నారనీ వ్యాఖ్యానించేరు. మనిళ్ళలో స్త్రీలు పిల్లలకీ భర్తకీ ఆరోగ్యం బాగులేనప్పుడు మాత్రం ఆరాటపడిపోతూ బోలెడు సేవలు చేస్తారు కానీ బాగున్నప్పుడు విసుక్కుంటూ కసురుకుంటూ కొడుతూ తిడుతూ ఆ పిల్లలకి ఆనందం లేకుండా చేస్తారు అంటారు. బహుశా ఈవ్యాసాలు ఆయన జనానా పత్రికకి రాసినవేమో.

కొన్ని ఇతర సందర్భాలలో కూడా ఆంగ్లరచయితల అభిప్రాయాలను ఉదహరించేరు. వీరేశలింగం కాలంలో మొదలయిందనుకుంటాను ఆంగ్ల మేధావులని ప్రమాణంగా తీసుకోడం. ఆంగ్లేయుల ప్రసక్తి అస్సలు కూడదు అనడం లేదు నేను. నాసంశయం ఎక్కడ అంటే అవే భావాలు మన పురాణాలలో శాస్త్రాలలో ఉన్నప్పుడు అవి తీసుకుని చెప్తే మనపిల్లలకి మన సంస్కృతిగురించి కూడా తెలిపినవాళ్ళం అవుతాం కదా. ఉభయసామాన్యమైన విషయాలకీ, మనకే ప్రత్యేకమైన విషయాలకీ కూడా వెతికి వెతికి పాశ్చాత్యమేధావులని ఉదహరించవలసిన అగత్యం లేదనిపిస్తుంది నాకు.

ఈ విషయం ఇప్పుడు ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించడానికి కారణం వెంకటశివుడు గారు ఈవ్యాసాలు రాసేవేళకి మనం ఇంకా ఆంగ్లేయులపాలనలోనే ఉన్నాం. ఆరోజుల్లో కొంతవరకూ ఆంగ్లేయులవిషయంలో రాజభక్తి చూపడం అవసరమో అలవాటో అయింది. మనకి స్వాతంత్ర్యం వచ్చినతరవాత ఈ భావదాస్యంనుండి విముక్తి పొందవలసిన అవసరం లేదా అని.

నాఅభిప్రాయంలో రెండు కోణాలు ఉన్నాయి. ఈ రోజుల్లో ఆంగ్లరచయితలనే ప్రమాణంగా తీసుకోడం ఎక్కువయిపోతోంది కనక ఆ అలవాటు మరొకమారు పరీక్షించి చూసుకోవలసిన అవుసరం ఉంది అన్నది ఒకటి. రెండో కోణం – పిల్లల పెంపకంగురించి ప్రస్తావిస్తూ, రచయిత చేసిన వ్యాఖ్యానం. Robert Burns, Ruskin వంటివారు గొప్ప మేధావులు కావడానికి వారి కుటుంబంలో శాంతిసౌఖ్యాలు, ముఖ్యంగా వారితల్లుల ప్రేమాభిమానాలు కారణం అంటారు. ఇలాటి ఆలోచనలు మనకి ఆంగ్లేయులే మార్గదర్శకులన్న వాదనని బలపరుస్తోంది. నాకు తెలిసి అమెరికాలో child protective services, social services వంటి సంస్థలు ప్రభుత్వం నడపడానికి కారణం హింసకి గురవుతున్న పిల్లలు సమాజంలో ఉండబట్టే. 6 లక్షలకి పైగా ఉన్నారు అమెరికాలో హింసకి గురౌవుతున్న పిల్లలు. మనదేశంలో అనేకులు తమ తల్లుల శిక్షణలో ఆదర్శమూర్తులు అయేరు. నేను అట్టే చదవడం లేదు అయినా నాకే ఈనాటికీ పత్రికలలో బ్లాగులలో అమ్మ ఔన్నత్యాన్నిగురించి రాస్తున్న రచనలు విరివిగా కనిపిస్తున్నాయి. పని గట్టుకు చూస్తే ఇంకా అనేక ఋజువులు కనిపించవచ్చు. సూక్ష్మంగా నామాట – పిల్లలని ఆదరభావంతో పెంచిన తల్లులూ నానాహింసలకీ గురి చేసిన తల్లులూ అన్ని దేశాల్లోనూ ఉన్నారు. మనపిల్లలకి మనదేశపు మేధావులగురించి చెప్తే మనచరిత్ర నిలబెట్టుకున్నవాళ్లం అవుతాం. ముఖ్యంగా ఈరోజుల్లో ఇంగ్లీషురచయితలగురించి తెలుసుకున్నవారిలో తెలుగురచయితలగురించి తెలీనివాళ్ళు ఉన్నారన్న సంగతి గమనిస్తే నా సూచనలో వాస్తవం ప్రస్పుటం కాగలదు.

ఆంగ్లేయుల ప్రాముఖ్యతని ఏ సందర్భంలోనూ అంగీకరించరాదు అనడం లేదు. ఉదాహరణకి వెంకటశివుడుగారు గ్రంథాలయోద్యమం అన్న వ్యాసంలో మాక్స్ ముల్లర్ వేదాలను తవ్వి తీసి తొలిసారిగా ప్రచురించడం, ఆంగ్లేయులే అచ్చుయంత్రాలను కనిపెట్టడం వంటివి. అలాగే పక్షులు, జంతువులుగురించి రాసిన వ్యాసాలలో విదేశీయుల పరిశోధనలు ఉటంకించేరు. వాటిని అంగీకరించడానికి నాకు ఇబ్బంది లేదు. మన సంస్కృతి సాంప్రదాయాలలో ఉన్నవాటిని కూడా గౌరవించడం, వాటిని కూడా మనపిల్లలకి (బహుశా పెద్దలకీ కూడా) తెలియజేయడం అవసరమే కాదు అవస్యం కూడా అంటున్నాను.

పదేళ్ళక్రితం రిటైరయిన ఒక ప్రొఫెసరుగారు (తెలుగువారే) మన ప్రాచీనగ్రంథాలను చదవడం మొదలు పెట్టేరు. ఏమంటే, చక్కగా చదువుకుని డాక్టరయిన కుమారుడు అడిగేడుట మన సంస్కృతిగురించి నాకేమీ చెప్పలేదేం ఇంతవరకూ అని. కొంతమంది అమెరికనులకి మనసంస్కృతిగురించి మనపిల్లలకంటే ఎక్కువ తెలుసు.

పాఠశాలల దుస్థితిలాగే బోధనావిధానాలలోనూ బోధించవలసిన విషయాలగురించీ కూడా విపులంగా చర్చించేరు వ్యాసాలు రెండవసంపుటంలో. దాదాపు వంద ఏళ్ళక్రితం రాసిన ఆ వ్యాసంలో చర్చించిన విషయాలు బహుశా కొన్ని ఇప్పటికీ వర్తించవచ్చు. కానీ ఇప్పటి అవుసరాలూ, పరిస్థితులూ వేరు కనక ఆ సిద్ధాంతాలలోని మూలభావాలను గ్రహించి ఇప్పుడు ఏం చేయగలం అన్నది ఆలోచించుకోవాలనుకుంటాను. ముఖ్యంగా నైతికవిలువల విషయంలో. నా హైస్కూలు చదువురోజుల్లో యం.ఐ. (Moral Instruction) క్లాసు అని వారానికో గంట ఉండేది. మరి ఇప్పుడుందో లేదో తెలీదు. కానీ విద్యార్థులకి చిన్నతనంనుండి నైతికవిలువలగురించిన అవగాహన అవసరం ఎంతైనా ఉందనే అనుకుంటున్నాను. నాకు ఆంధ్రాలో సంగతులు తెలీవు గానీ అమెరికాలో ఎన్నికలసంరంభం చూస్తుంటే మాత్రం నాకు ఎక్కడ లేని నీరసం వస్తోంది. అభ్యర్థులకే కాదు వారిని సమర్థించేవారికి కూడా మానవనైజం కావలసిన నీతిని గురించిన ఆలోచన ఉన్నట్టు కనిపించడం లేదు.

కథల్లో నిరంజనశాస్త్రి కథ వెంకటశివుడుగారి స్వీయానుభవాలు చిత్రించేరనిపించింది వారి ఆత్మకథలో 60 పేజీలు చూసిన నాకే. మొత్తం ఆత్మచరిత్రము అంతా చదివితే మరింత ప్రస్ఫుటమైన అవగాహన ఏర్పడవచ్చు. పులికూన కథ తాము పరిశోధన చేసి, దొరికిన తామ్రపత్రాలు పరీక్షించి రాసిన కథ. అంచేత పులి పెంచిన కుర్రవాడికథగా మాత్రమే కాక చారిత్ర్యకంగా కూడా ఈకథకి ప్రత్యేకంగా ఉంది. వెనకెప్పుడో చదివిన తోడేలు పెంచిన పసివాడికథ గుర్తొచ్చింది. పన్నీరుపువ్వు కథ బ్రాహ్మణయువకుడు ముస్లిమ్ యువతి ప్రేమకథ. గౌతమీ స్వీయచరిత్రము కరుణార్ద్రమగు చిన్న కథ అన్నారు రచయిత. గౌతమి అను పేరుగల కుక్క ఉత్తమపురుషలో చెప్పినకథగా చిత్రించడం ఈ కథ ప్రత్యేకత.

వెంకటశివుడుగారి వ్యాసాలలో కొన్ని ఉదాహరణలు –

తెలుగు దుస్థితిసంస్కరణ ఆంగ్లేయులప్రభావంఉపాధ్యాయులురాత రానివారు