చెళ్లపిళ్ల వేంకటశాస్త్రిగారు. కాశీయాత్ర. చిన్న పరిచయం.

కాశీయాత్ర అనగానే అందరికీ గుర్తుకి వచ్చేది ఏనుగుల వీరాస్వామయ్యగారి కాశీయాత్ర పుస్తకమే. అది 374 పేజీలు (పీఠిక, ఇతరవివరాలు కాక). అది కేవలం యాత్రాకథనం మాత్రమే కాదు. సాంఘికచరిత్ర కూడా. వీరాస్వామిగారు ఇచ్చిన వివరాలు చూస్తే సురవరం ప్రతాపరెడ్డిగారి ఆంధ్రులసాంఘిక చరిత్రకి సమతుల్యం అనిపిస్తుంది.

చెళ్లపిళ్ల వేంకటశాస్త్రి(1870-1950) గారి పుస్తకం ఆయన విద్యాభ్యాసానికి సంబంధించినది. ఒకవిధంగా సాహిత్యచరిత్ర అనుకోవచ్చు. వేంకటశాస్త్రిగారికి విద్యార్థిదశలో కాశీ వెళ్లాలన్న కోరిక కలిగింది సుమారు 18 ఏళ్ళవయసులో. ఇంట్లోవారు ఆమోదంచరని, వారికి చెప్పకుండా ప్రయాణం సాగించేరు. ఆ ప్రయాణానికి సంపాదనకోసం అవధానాలు చెప్పడంవంటివి చేసేరు. తరవాత కాశీలో తాము నేర్చుకున్న వ్యాకరణాది శాస్త్రాలు, కలుసుకున్న మిత్రులగురించిన వివరాలు ప్రస్తావించేరు. ఈ పుస్తకంలో విషయాలు సూచనప్రాయంగా తెలుసుకోడానికి ఇది చాలు.

ఈపుస్తకంలో నాకు నచ్చిన అంశాలు – ప్రారంభంలోనే రచయిత వ్యావహారికభాషలో రాస్తున్నానని చెప్పేరు కనక ఆ వ్యావహారికభాష ఏమిటో తెలుసుకునే ఉద్దేశంతో మొదలు పెట్టేను. ఇది రచించేసమయానికి తమకి 64 సంవత్సరాలని చెప్పేరు కనక సుమారుగా 1930వ దశకంలో వ్యావహారికంగా చెల్లిన భాష ఇది అనుకోవచ్చు. ఈనాడు మనం వ్యావహారికం అంటున్న భాషకీ ఆభాషకీ సహస్రాంతం తేడా!

నాకు ఆనాటిభాషలో నుడికారం, నానుడులు ఇష్టం కనక పూర్తి చేసేను కానీ లేకపోతే నిజంగా ఆసక్తికరమైన విషయాలు అట్టే లేవనే అనిపించింది పూర్తి చేసేక.

అంటే అస్సలు లేవని కాదు. తల్లిదండ్రులకు చెప్పకుండా కాశీకి వెళ్లడంలో ఆయనకి అధ్యయనంచేయదలుచుకున్న గల విషయాలపట్ల ఆసక్తి, పట్టుదల నాకు ఆసక్తికరంగా అనిపించింది. రెండోది, పెళ్లివిషయం. తల్లిదండ్రులు జీవించిఉండగా గురువుగారు ఆయనవివాహాన్ని నిర్ణయించడం. తల్లీ, తండ్రీ, గురువులు ఆ వరసలో యువకులజీవితాలలో ఎంతటి ముఖ్యమైనపాత్రలుగా వ్యవహరిస్తారో తెలుస్తుంది ఇక్కడ.

బ్రాహ్మణులలోనే కొందరితో భోజనప్రతిభోజనాలు నిషిద్ధం వంటి వివరాలు నాకు కొత్త.

సాధారణంగా విద్యార్థదశలో ఎదుర్కొనే సమస్యలు – భంగు సేవించడం, మిత్రత్వాలు, పండుగలు వంటి ఎన్నో విషయాలు ఆసక్తికరంగా ఉండడమే కాక, ఈనాటి విద్యార్థిజీవితంతో పోల్చి చూసుకోడానికి కూడా ఉపయోగపడతాయి.

నాకు తెలియని పదాలు, తెలిసినా మరిచిపోయిన పదాలు కొన్ని ఇక్కడ ఇస్తున్నాను. నాకు కూడా జ్ఞాపకం ఉంటాయని.

సర్వాత్మనా – అన్నివిధాలా

శ్రుతపఱచి – వినిపించి, చెప్పి

తథ్యంగా – ఋజువుగా

అనధ్యయనాలు -వేదము చదవకూడని కాలాలు.

శీతలించి – జలుబు చేయు

గ్రహిణి – డయేరియా

అలాగే అసాధారణ వాడుకలు –

సాహిత్యపండితుడు, సాహిత్యపరురాలు.

స్మితపూర్వాభిభాషి

కొన్ని అభిప్రాయాలు –

“అధముడైన వాని కాలగుకంటె నత్యధికునింట దాసి యగుట మేలు” భాగవతంలోనిపద్యం.

ఇక్కడ కాలగుకంటె అన్నది అర్థం చేసుకోడానికి చాలాసేపు పట్టింది వానికి ఆలి అగు కంటే అని.

కాశీగంగ కొత్తగా వచ్చినవాళ్లని పరీక్ష చేస్తుందిట.

రోగనివృత్తికి కవిత్వం చెప్పడం

“మంచి యోగ్యులకు తోచే ఊహలు కూడా వకప్పుడు లోకాపకారకాలు అవుతాయి.”

మరొక చిన్నమాట. చాలాకాలం క్రితం నేను కళ్లు అని రాస్తే, ఒక పాఠకుడు “కళ్లు కాదు కళ్ళు అని రాయాల”ని వ్యాఖ్యానించేరు. అప్పట్నుంచి నేను బుద్ధిగా ‘ళ’ వత్తు గుర్తు పెట్టుకు రాస్తున్నాను.

ఇప్పుడు కళాప్రపూర్ణ బిరుదాంకితులు, శతావధాని అయిన చెళ్లపిళ్ల వేంకటశాస్త్రిగారి ‘ళ’ కింద ‘ల’ వత్తు చూసేక అది సమ్మతమే అని తెలుసుకొంటి. వేంకటశాస్త్రిగారి స్వహస్తంలో చూడండి వారిపేరు.

కళ్లు అని రాస్తే తప్పు కాదు.

నాకు రెండు రోజులు పట్టింది. మీలో చాలామంది ఒకగంటలో పూర్తి చేయవచ్చు. చిన్నపుస్తకం.

archive.org లో చెళ్లపిళ్ల వేంకటశాస్త్రిగారి కాశీయాత్ర ఇక్కడ దొరుకుతుంది.

000

(జనవరి 24, 2022)

ప్రస్తావించిన అంశానికి ప్రత్యక్షసంబంధంగల వ్యాఖ్యలు , తెలుగులో రాసినవి మాత్రమే అఁగీకరిస్తాను.

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు /  మార్చు )

Connecting to %s

స్పామును తగ్గించడానికి ఈ సైటు అకిస్మెట్‌ను వాడుతుంది. మీ వ్యాఖ్యల డేటా ఎలా ప్రాసెస్ చేయబడుతుందో తెలుసుకోండి.